در حالی که پس از شکست مذاکرات اسلامآباد و همچنین آغاز محاصره دریایی ایران، وضعیت آتشبس میان تهران و واشنگتن در هالهای از ابهام فرو رفته، برخی منابع خبری گزارش میدهند که پاکستان همچنان در تلاش برای میانجیگری است و میخواهد رضایت دو طرف را برای شرکت در دور تازهای از گفتگوها جلب کند.
خبرگزاری رویترز هم نوشت که پنج منبع آگاه روز سهشنبه تایید کردند تیمهای مذاکرهکننده ایالات متحده و جمهوری اسلامی ممکن است ظرف چند روز آینده به اسلامآباد بازگردند. با این حال به گفته یک منبع ارشد ایرانی، هنوز هیچ تاریخ مشخصی تعیین نشده است و مذاکرهکنندگان بازه زمانی جمعه تا یکشنبه را باز گذاشتهاند.
یک مقام سفارت جمهوری اسلامی در پاکستان هم در گفتگو با رویترز تایید کرد که دور بعدی مذاکرات ممکن است این هفته یا اوایل هفته آینده برگزار شود.
در همین حال، دو منبع آگاه پاکستانی اعلام کردند که اسلامآباد در مورد زمان دور بعدی با هر دو طرف در تماس است و پیشنهاد میدهد که گفتگوها این آخرهفته برگزار شود. یک مقام ارشد دولت پاکستان مدعی شد: «ما با جمهوری اسلامی تماس گرفتیم و پاسخ مثبتی دریافت کردیم که نشاندهنده آمادگی آنها برای دور دوم مذاکرات است.»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در مذاکرات پیشین، جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهوری ایالات متحده، و محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در راس هیئتهای دو کشور درباره طیف وسیعی از مسائل از جمله تنگه هرمز و برنامه هستهای و تحریمهای بینالمللی اعمالشده علیه تهران، مذاکره کردند. ونس پس از پایان مذاکرات به خبرنگاران گفت: «ما با یک پیشنهاد بسیار ساده و سازوکاری برای تفاهم که آخرین و بهترین پیشنهاد ما است، اینجا را ترک میکنیم. باید ببینیم آیا مقامهای جمهوری اسلامی آن را خواهند پذیرفت یا خیر.»
پس از آن، برخی مقامهای تهران و واشنگتن فاش کردند که ایالات متحده توقف غنیسازی اورانیوم به مدت ۲۰ سال را پیشنهاد داده است. در همین حال، هیئت ایرانی پیشنهاد تعلیق غنیسازی تا پنج سال را مطرح و همان پیشنهادی را که در مذاکرات ژنو در فوریه گذشته ارائه کرده بود، تکرار کرده است. برخی منابع هم گفتند که ایران توقف غنیسازی اورانیوم به مدت کمتر از ۱۰ سال را پیشنهاد داده است.
در مذاکرات اسلامآباد، چندین موضوع دیگر از جمله بازگشایی تنگه هرمز نیز مطرح شد، اما جمهوری اسلامی این اقدام را به توقف کامل خصومتها منوط دانست.
همچنین از هیئت ایرانی خواسته شد ذخایر اورانیوم غنیشده با خلوص بالا را از ایران خارج کند، اما ایرانیها اصرار داشتند که این اورانیومها در داخل کشور باقی بمانند. با این حال، مانند گذشته پیشنهاد دادند که آنها را به میزان قابلتوجهی رقیق کنند تا نتوان از آن برای تولید سلاح هستهای استفاده کرد.
علاوه بر اینکه با این خواستهها موافقت نشد، در مورد توقف حمایت جمهوری اسلامی از گروههای مسلح در منطقه، مانند حماس، حزبالله و دیگران، هم هیچ توافقی حاصل نشد.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، روز سهشنبه در گفتگویی دوباره با امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، آمریکا را به «زیادهخواهی» در مذاکرات اسلامآباد متهم کرد و خواستار فشار اروپا بر ایالات متحده به منظور «پذیرش چارچوبهای حقوق بینالملل» در گفتگوهای صلح با تهران شد.
از سوی دیگر کاخ الیزه اعلام کرد که امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، و کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، روز جمعه در پاریس ریاست یک نشست مجازی را بر عهده خواهند داشت که کشورهایی که مایلاند در ماموریت دفاعی چندجانبه برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، هر زمان که شرایط امنیتی اجازه دهد، مشارکت کنند، در آن حضور مییابند.
علاوه بر رویترز، آسوشیتدپرس، سیانان و آکسیوس هم از احتمال تمدید آتشبس و از سرگیری مذاکرات خبر دادهاند.
آسوشیتدپرس به نقل از دو مقام آمریکایی و یک فرد آگاه از روند تحولات بین تهران و واشنگتن، نوشت که دو طرف در حال بررسی مذاکرات حضوری جدیدیاند تا پیش از پایان آتشبس در هفته آینده، به توافقی برای پایان دادن به جنگ ششهفتهای دست پیدا کنند.
این سه منبع که آسوشیتدپرس نام یا سمت آنها را اعلام نکرد، گفتند گفتگوها درباره برگزاری دور جدید مذاکرات همچنان ادامه دارد. با این حال یک دیپلمات از یکی از کشورهای میانجی حتی فراتر رفت و گفت که تهران و واشنگتن بر سر برگزاری آن به توافق رسیدهاند.
مشخص نیست آیا هیئتهای نمایندگی در سطح قبلی در این دوره حضور خواهند داشت یا نه.
این دیپلمات و مقامهای آمریکایی گفتند اسلامآباد دوباره بهعنوان میزبان احتمالی مطرح شده است. مقامهای آمریکایی همچنین گفتند ژنو نیز یکی از گزینهها است و با وجود اینکه محل و زمان هنوز مشخص نشده، احتمال دارد این مذاکرات روز پنجشنبه برگزار شود.
ترامپ روز دوشنبه به خبرنگاران گفت: «طرف مقابل با ما تماس گرفت» و افزود: «آنها میخواهند به یک توافق برسند.»
آسوشیتدپرس به نقل از کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، نوشت که «با توجه به محاصره دریایی بسیار موثر رئیسجمهوری ترامپ که اکنون در حال اجرا است، اشتیاق ایرانیها برای رسیدن به توافق افزایش خواهد یافت».
جیدی ونس هم روز دوشنبه در مصاحبه با فاکس، ضمن تاکید بر اینکه توپ در زمین ایران است و آمریکا همه خط قرمزهایش را روشن کرده، گفت: «همانطور که رئیسجمهوری گفت، همه کارتها دست ما است. برتری نظامی داریم و حالا فشار اقتصادی سنگینی را هم از طریق محاصره دریایی ایران اعمال میکنیم.»
معاون رئیسجمهوری آمریکا درباره روند مذاکرات با تهران تاکید کرد که واشنگتن بهطور کامل از جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای حمایت میکند. او با اشاره به مذاکرات اخیر، گفت که ایرانیها «مذاکرهکنندگانی سرسخت»اند، اما هشدار داد که در صورت دستیابی به سلاح هستهای، میتوانند «هزینههای هولناکی» بر جهان تحمیل کنند.
ونس همچنین گفت که چنین سناریویی نهتنها برای آمریکا، بلکه برای هیچ کشوری قابلپذیرش نیست و تاکید کرد هدف اصلی دولت آمریکا، جلوگیری از دسترسی جمهوری اسلامی ایران به «خطرناکترین سلاحهای جنگی» است.
او افزود: «ما در این مذاکرات فهمیدیم ایرانیها چطور مذاکره می کنند و به همین دلیل بود که در نهایت پاکستان را ترک کردیم. چون متوجه شدیم تیمی که آنجا است، قدرت تصمیمگیری و توافق ندارد و باید برای کسب اجازه از رهبر یا هر کس دیگر برای پذیرش شروط ما، به تهران بازگردد.»
اکنون با توجه به تاکید مقامهای ایالات متحده درباره اشتیاق جمهوری اسلامی به بازگشت به میز مذاکره، باید دید آیا تهران در پی فشارهای اقتصادی و نیز نزدیک شدن به پایان آتشبس از سوی دیگر، واقعا دریافته است که راه دیگری در پیش ندارد و باید از خواستههای حداکثریاش کوتاه بیاید یا سناریوهای ادامه جنگ و دور جدیدی از حملات علیه مواضع جمهوری اسلامی اجرایی خواهد شد.
